Cistus deel 1: plukken in Portugal

Cistus deel 1: plukken in Portugal

Vier jaar geleden maakte ik kennis met de goddelijke geur van cistusroos (Cistus ladanifer). Iemand liet me haar zelf in Portugal gedestilleerde cistusolie ruiken. Haar opbrengst was een kostbare 5 ml olie. Dat werd een eenmalig fantastisch stuk zeep. Het is niet eenvoudig om in goede kwaliteit in te kopen en tot nu lagen mijn plannen voor een échte cistuszeep dus op de plank.

zeep Portugal, cistus roos, zonneroosje, hydrolaat maken

 

Laurens en ik dromen al jaren van een toekomst vol zon, olijfbomen, granaatappels, sinaasappelbomen, en daar mag best wat cistus bij! In Portugal groeit het als onkruid, en hoewel het dus superlekker ruikt is het niet ongevaarlijk. Wanneer hoogzomer alle kruiden en grassen door de hitte zijn gedroogd staat alleen de cistus nog groen en plakkerig overeind. Door de hars op het blad is het brandgevoelig en het vat dan ook heel makkelijk vlam. Als het op je land groeit ben je daarom verplicht om het in toom te houden.

 

zeep Portugal, cistus roos, Cistus ladanifer, zonneroosje, hydrolaat maken

 

Die eigen gaard is er nog niet maar we konden deze zomer wel weer eens een paar weken door het land trekken en ook een weekje logeren bij Sanne en Rick, familie van mede-Drukker Dirk. Zij hebben een supermooi stukje land vlakbij Odeceixe, in de heuvels bij de kliffen aan de Atlantische Oceaan.


Op hun land groeien lavendel, helichrysum, tijm en rozemarijn in het wild. Die wilde variëteiten in dit droge klimaat geuren anders dan in Frankrijk, of in Nederland, heel leuk om te vergelijken. En er is dus een weelde aan cistus!

 

zeep Portugal, cistus roos, zonneroosje, hydrolaat maken, Cistus ladanifer

Cistus met eucalyptus op de achtergrond.

 

zeep Portugal, Blauwe gomboom, Eucalyptus globulus, hydrolaat maken, eucalyptus

De eucalyptus bij de buren.

 

We hebben er een flink project van gemaakt: we hebben in drie rondes geplukt, tweemaal gedestilleerd met de wok-methode en uiteindelijk ook een zeepje gemaakt.

 

Evelien van Zonneveld, zeep Portugal, cistus roos, zonneroosje, wildpluk, Cistus ladanifer

 

zeep Portugal, cistus roos, zonneroosje, hydrolaat maken, Cistus ladanifer

 

zeep Portugal, cistus roos, zonneroosje, hydrolaat maken, Cistus ladanifer

 

zeep Portugal, cistus roos, zonneroosje, hydrolaat maken, Cistus ladanifer

 

De wok-methode heb ik geleerd van Henk, onze destillateur van de Brabantse hydrolaten in onze kruiden- en scheerzeep (over zijn geweldige werk binnenkort meer).
Hij legde me uit hoe je zonder destilleerketel toch een hydrolaat kunt maken, met spullen uit de keuken.

Dat kwam nu mooi van pas! We hadden geen wok bij de hand, maar een pannendeksel werkt ook.

 

De wok-methode:

· we hebben een pan vol blaadjes verzameld. De eerste ronde risten we het blad van de takjes en hebben we dus alleen blad gebruikt

· schuif de blaadjes in een krans naar de rand van de pan zodat er een schaaltje middenin kan staan. Plaats die op een stoomzeef of een nog kleiner omgekeerd schaaltje. Zo, dat het niet de bodem van de pan raakt

· schenk water bij het blad, in dit geval een liter 

· plaats een wok op de pan, of een bol deksel op zijn kop. Leg hier ijs of zo koud mogelijk water in. Zo kan de stoom die tegen de wok of deksel slaat condenseren

· breng het water aan de kook. Als het tegen de deksel aanslaat druppelt het vanzelf naar het laagste punt in het midden, en valt dan in het schaaltje 

 

Na drie uur heb ik het vuur uitgedraaid. De opbrengst was 300 ml hydrolaat. 

 

Het rook heerlijk cistuszoet, bloemig en tegelijk grondig, naar amber. Normaal is het gedestilleerde water in de kom niet zo kleurrijk, maar dit was het eerste cistusexperiment. Het water waar de blaadjes al die uren in hebben getrokken, rook óók heel lekker. We hebben dus tegelijkertijd een extract getrokken en dat hebben we dus ook bewaard.

 

De volgende dag hebben we het nog eens herhaald, dit keer met alleen twijgen met jonge, plakkerige blaadjes en deze niet gerist maar met twijg en al in stukjes geknipt. Nu bleef het hydrolaat zichtbaar schoner. De geur was ook net even anders, minder zoet en kruidiger. 

 

zeep Portugal, cistus roos, zonneroosje, hydrolaat maken, Cistus ladanifer

Het spijkerschrift op de flessen had ik gelukkig ook in een schriftje genoteerd.

 

zeep Portugal, cistus roos, zonneroosje, hydrolaat maken, Cistus ladanifer

 

We hebben een aantal blinde geurtestjes gedaan. Welke is het lekkerst? Hydrolaat of extract? Van dag een of dag twee?
De uitslag hielp alleen niet erg:

 

De voorkeur van:

Sanne- hydrolaat dag 2

Evelien- hydrolaat dag 1

Jurema-  hydrolaat dag 2 en extract dag 1

Laurens- extract dag 2

Sjoerd (de nieuwsgierige huurder van het huisje)- hydrolaat van dag 1 én dag 2

 

Hm.

We hebben de zeep met de winnaar gemaakt: het hydrolaat van dag 2.

 

zeep Portugal, diy zeep ,maken, cistus roos, zonneroosje, hydrolaat maken, Cistus ladanifer

Sanne aan de slag met de zeep.

 

zelf tomaten telen, Portugal, moestuin, eigen oogst

De moestuin geeft hier bijna het hele jaar rond tomaatjes... zucht. ♥

 

kurkeik, Quercus suber, Portugal, Odeceixe

Er groeien hier ook allemaal ontzagwekkende kurkeiken. Een vervreemdende aanblik geven ze, met zo'n ontblote stam.

 

Odeceixe, Portugal, Vale da Lua Off-Grid Farmhouse

Vale da Lua: het prachtige huisje van Sanne en Rick. Je kunt het huren! Kijk hier voor meer info.

 

zeep Portugal, cistus roos, zonneroosje, hydrolaat maken, Cistus ladanifer

 

Dit was slechts het begin van ons cistusproject. Het vervolg: cistus destilleren in de alambiek in ons zeepatelier.

 

 

← vorige blog volgende blog →

Reacties

Reageer als eerste op dit blog...

Laat een reactie achter
* Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.
* Verplichte velden
Door deze website te gebruiken ga je akkoord met het gebruik van cookies. Manage cookies